Yıllık İzin Hakkı Nasıl Hesaplanır? 4857 Sayılı İş Kanunu Rehberi
Yıllık ücretli izin, çalışanın dinlenme hakkının güvencesidir ve işveren açısından da doğru takip edilmesi gereken bir yükümlülüktür. Kaç gün izin hakkı doğduğu, iznin nasıl kullandırılacağı ve iş sözleşmesi sona erdiğinde ne olacağı 4857 sayılı İş Kanunu'nun 53 ile 60. maddeleri arasında düzenlenir. Bu rehberde yıllık izin hakkının nasıl hesaplandığını örneklerle anlatıyoruz. Bilgiler 2026 itibarıyla yürürlükteki düzenlemelere dayanır; somut uyuşmazlıklarda bir uzmana danışmanız önerilir.
İzin hakkı ne zaman doğar?
Kanunun 53. maddesine göre çalışanın yıllık ücretli izne hak kazanması için, işyerinde işe başladığı günden itibaren deneme süresi de dahil olmak üzere en az bir yıl çalışmış olması gerekir. Hak, her hizmet yılının dolduğu gün (işe giriş tarihinin yıldönümünde) doğar. Yıllık ücretli izin hakkından vazgeçilemez.
Kıdeme göre izin süreleri
| Hizmet süresi | Asgari yıllık izin |
|---|---|
| 1 yıldan 5 yıla kadar (5 yıl dahil) | 14 gün |
| 5 yıldan fazla, 15 yıldan az | 20 gün |
| 15 yıl (dahil) ve daha fazla | 26 gün |
Bu süreler asgaridir; iş sözleşmeleri ve toplu iş sözleşmeleriyle artırılabilir, azaltılamaz. Ayrıca:
- 18 yaşından küçük ve 50 yaşından büyük çalışanlara verilecek yıllık izin süresi 20 günden az olamaz.
- Yer altı işlerinde çalışanların yıllık izin süreleri 4 gün artırılarak uygulanır.
Örneklerle hesaplama
Örnek 1: 10 Mart 2020'de işe başlayan 30 yaşındaki bir çalışan; 10 Mart 2021, 2022, 2023, 2024 ve 2025 tarihlerinde her yıl 14 gün izin hakkı kazanır. 10 Mart 2026'da altıncı hizmet yılını doldurduğunda hizmet süresi "beş yıldan fazla" olduğu için bu yıl için izin hakkı 20 gündür.
Örnek 2: 52 yaşında, işyerinde 2 yıldır çalışan bir kişi, kıdemine göre 14 gün hak etse de yaşı nedeniyle en az 20 gün izin almalıdır.
Örnek 3: Yer altı maden işinde çalışan ve 16 yıllık kıdemi olan bir işçinin izni 26 + 4 = 30 gündür.
Hafta tatili ve resmî tatiller izinden sayılır mı?
Hayır. Kanunun 56. maddesine göre izin süresine rastlayan ulusal bayram, hafta tatili ve genel tatil günleri izin süresinden sayılmaz. Örneğin 14 günlük izin, araya giren pazar günleri ve resmî tatiller hariç tutularak hesaplanır; bu yüzden takvim üzerinde izin daha uzun bir döneme yayılır. Cumartesi gününün izin hesabında nasıl değerlendirileceği işyerinin çalışma düzenine göre farklılık gösterebildiğinden, uygulamanızı iş sözleşmesi ve bir uzman görüşüyle netleştirmeniz yararlı olur.
İzin bölünebilir mi?
Yıllık ücretli izin işveren tarafından bölünemez, kural olarak kesintisiz kullandırılır. Ancak taraflar anlaşırsa izin bölümler halinde kullanılabilir; bu durumda bölümlerden biri 10 günden az olamaz. Örneğin 14 günlük izin 10 + 4 gün şeklinde kullanılabilir, fakat 7 + 7 şeklinde bölünmesi bu kurala uymaz.
Yol izni
Yıllık iznini işyerinin bulunduğu yerden başka bir yerde geçirecek çalışana, talep etmesi ve bunu belgelemesi koşuluyla, gidiş-dönüş için toplam 4 güne kadar ücretsiz yol izni verilmesi gerekir.
İzin ücreti ve iş sözleşmesinin sona ermesi
- İzin ücreti, çalışan izne başlamadan önce peşin olarak ödenir veya avans olarak verilir (md. 57).
- Çalışan izin süresinde ücretli bir işte çalışırsa, işveren o süre için ödediği izin ücretini geri isteyebilir (md. 58).
- İş sözleşmesi herhangi bir nedenle sona erdiğinde, hak kazanılmış ama kullanılmamış izin sürelerinin ücreti, sözleşmenin sona erdiği tarihteki ücret üzerinden ödenir (md. 59).
Çalışma ilişkisi devam ederken kullanılmayan izin, ücrete çevrilerek ödenemez; izin kullandırılmalıdır. Bu nedenle devreden izinlerin takibi işveren açısından önemlidir.
İzin takibinde dikkat edilecekler
- Her çalışan için işe giriş tarihi, doğum tarihi ve önceki dönemlerden devreden izin bakiyesini kaydedin.
- Hak ediş tarihlerini otomatik hesaplayın; yaş ve kıdem değiştikçe izin süresi güncellenmelidir.
- Her izin kullanımını başlangıç-bitiş tarihi ve çalışanın imzalı izin formuyla belgeleyin.
- Yıl içinde kullanılmayan izinleri ve bakiyeleri düzenli raporlayın; izin planlamasını bu rapora göre yapın.
Kanunun 55. maddesi, kaza veya hastalık nedeniyle belirli sürelerle işe gelinmeyen günler gibi bazı sürelerin izin hakkı hesabında çalışılmış gibi sayılacağını da düzenler. Uzun devamsızlık durumlarında hesabın bu maddeye göre kontrol edilmesi gerekir.
Hazır çözüm
Çalışan kartları, kıdem ve yaşa göre otomatik izin hesabı, izin kullanım kayıtları ve bakiye raporunu hazır yapıyla kullanmak isterseniz Yıllık İzin Takip Pro Excel şablonunu inceleyebilirsiniz. Çalışanların ve yöneticilerin izinleri tarayıcıdan görüntülemesi gerekiyorsa web tabanlı yıllık izin paneli de mevcut.
Sık sorulan sorular
Deneme süresinde yıllık izin kullanılabilir mi?
Yıllık izin hakkı, deneme süresi dahil bir yıllık çalışma tamamlandığında doğar. Bu nedenle ilk yıl dolmadan yasal izin hakkı oluşmaz; işveren isterse daha önce izin verebilir.
Kullanılmayan yıllık izin yanar mı?
Hayır. Kullanılmayan yıllık izin hakkı ortadan kalkmaz; sonraki döneme devreder ve iş sözleşmesi sona erdiğinde ücreti ödenir.
Yıllık izin süresine resmî tatiller dahil mi?
Dahil değil. İzin süresine denk gelen hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil günleri izin günlerinden sayılmaz.